درست نمی دانم در این ایام که ذائقه سینمای ما هر روز بیشتر به سمت فیلم های مبتذلی چون اخراجی ها و فیلم ایرانی ها می رود به عنوان فردی که خود را هنوز جزئی از جامعه ی روشن فکر می داند به بهمن فرمان آرا – کار گردان فیلم های فوق العاده ای همچون “خانه ای روی آب “ و “ یک بوس کوچولو “ – حمله کنم ، اما فیلم آخر آقای فرمان آرا یک افتضاح به تمام معنا است . فیلم نامه ضعیف و از هم گسیخته ، شخصیت های خام و کار نشده ، صحنه های نامربوط به هم ، حرف های سیاسی بچه گانه و بدتر از همه نصیحت های پدربزگانه این فیلم را بی شک به یک فاجعه ی به تمام معنا تبدیل کرده است .
فیلم داستان پیر مرد نقاشی است که برای دوری از دغدغه های شهر خودش را در روستایی دور افتاده مدفون کرده است . اصل داستان هم به تقابل پیرمرد و خواهر زاده اش که اولی بیان گر نسل فرمان آرا و دومی هم تلاشی ناکام برای نمایش نسل ماست اختصاص یافته است .
بابک ( خواهر زاده نقاش) پسری است بیست چند ساله ، معتاد به مواد مخدر ، از خانواده ای از هم پاشیده که چند بار هم سابقه خود کشی دارد. تصوری که من از این شخصیت به عنوان یکی ازهم نسلانش دارم پسری است با قیافه عجیب ، پر خاشگر و تاثیر ناپذیر از دیگران . در عوض کارگردان شخصیتی که ساخته پسری است که تنها نکته عجیب در قیافه اش حلقه ایست که به بالای چشمش آویزان است ، بسیار حرف گوش کن و آرام . در همان اوایل داستان هم با چند نصیحت ساده از دایی اش مواد مخدر را ترک می کند ، تصمیم به کشاورزی می گیرد و کاملا به راه راستی که کارگردان باور دارد راست است باز می گردد.بعد هم عاشق یکی از دختر های روستائی آن محل می شود و سعی در بدست آوردن دل دختر مورد نظر می کند . این شخصیت ناقص الخلقه حاکی از آنست که فرمان آرا ذره ای تصور از نسل ما – نسلی که در اکثر از فیلم هایش مورد انتقاد واقع شدیم – ندارد .
در یکی از صحنه های فیلم گروهی از دوستان بابک بعد از یک مسافرت طولانی از تهران در نیمه های شب به نزد او آمده اند . وقتی بابک را به مصرف مواد مخدر دعوت می کنند بابک می گوید من دیگر از این مواد استفاده نمی کنم ، چند دقیقه ی بعد هم وقتی دایی بابک آنها را در خانه پیدا می کند و در خواست بیرون رفتنش را می کند بابک بی هیچ اعتراضی از دوستانش می خواهد خانه را ترک کنند و البته دوستان بابک هم که مانند خودش اعتراض را فراموش کرده اند این کار را می کنند .
خاک آشنا را نپسندیدم و به دوستان هم پیشنهاد نمی دهم که این فیلم را بینند . هرچند که کارگردان یکی از دلایل اصلی نقص فیلم را سانسور شدید و حذف قسمت زیادی از آن می داند ، اما باور دارم مشکلات این فیلم اساسی تر ازین حرف هاست . فرمان آرا کار گردان بزرگی است که این بار فیلم نه چندان بزرگی ساخته است .
